De Deense natuurcanon
Denemarken heeft er weer een canon bij: de natuurcanon. In 17 verschillende categorieën zijn 12 bijzondere voorkomsten benoemd die in Denemarken zijn te vinden. De categorieën variëren van weerfenomenen, landschapsvormen en ondergrond via dier- en plantensoorten tot natuurgebieden.
De canon staat op de webstek van het Deense staatsbosbeheer. De teksten zijn in het Deens en voorzien van foto's. Er zijn links toegeveogd naar sites waar folders en verdere informatie te verkrijgen zijn.
De
Deense democratiecanon
Naast
de cultuur- en de literatuurcanon heeft Denemarken nu ook een democratiecanon.
35
onderwerpen staan verzameld in een boekwerk van 100 pagina’s, onderwerpen die
volgens de samenstellers te maken hebben met de ontwikkeling van de democratie
in Denemarken. Het oudste onderwerp is van 500 jaar voor onze jaartelling, de
democratie zoals die in Athene bestond. Daarna passeren onder andere de Engelse
Magna Carta uit 1215, de Nederlandse filosoof Spinoza (1632-1677), de Franse
revolutie eind 18e eeuw en de val van de Berlijnse muur in 1989 de
revue.
De
huidige vorm waarin de Deense democratie zich manifesteert is volgens de
samenstellers beïnvloed door en niet los te zien van ontwikkelingen elders in
Europa.
Eén
commissielid is voortijdig opgestapt, omdat hij het oneens was met een deel van
de commissie die vond dat ook de Mohammedcartoons opgenomen moesten worden in de
canon. Dat is uiteindelijk niet gebeurd omdat het overzicht van democratische
mijlpalen stopt bij het jaar 2000.
Via
de webstek van het ministerie van Onderwijs is de hele canon in te zien.
http://pub.uvm.dk/2008/demokratikanon/
Deense
cultuurcanon 1
Om
de Deense cultuurcanon breed te verspreiden is er door het Deense ministerie van
Cultuur een website opgezet met informatie over alle cultuuruitingen die zijn
opgenomen in de cultuurcanon.
Tevens
is de cultuurcanon in boekvorm en op dvd uitgebracht en gratis aan scholen ter
beschikking gesteld. Boek en dvd zijn in de boekhandel te koop voor 99 deense
kronen.
De
Denen zijn er klaar mee, met hun cultuurcanon of misschien begint het nu pas.
Want wat hoort er wel en niet in een Deense cultuurcanon. De discussie is reeds
losgebrand.
Op
instigatie van Brian Mikkelsen, de Deense minister van cultuur hebben experts op
zeven verschillende cultuurgebieden een top twaalf samengesteld met als toegift
een jeugdcultuurcanon met twaalf hoofdwerken.
De
zeven gebieden zijn: architectuur, design, beeldhouwwerk, toneel, literatuur,
film en muziek. Met als extra toegift dus een canon voor jeugdcultuur. 96 grote
Deense cultuurwerken uit heden en verleden zijn gecanoniseerd. Variërerend van
de Zonnewagen uit het jaar 1300 voor het begin van onze jaartelling tot de film
Festen van Thomas Winterberg uit 1998, van het vikingschip Skuldelev 2 (Roskilde
Vikingmuseum) uit 1042 tot het façadesysteem voor gebouwen uit 2006 van
Fiberline Composites.
Ook
de opera van Sidney staat op de architectuurlijst, de architect is immers de
Deen Jørn Utzon.
En
natuurlijk zijn er critici die het niet eens zijn met de keuzes, die vinden dat
er werken ontbreken of ten onrechte op de lijst staan.
De
filmregisseur Lars von Trier heeft al duidelijk gemaakt dat hij niet in een
canon wil figureren. Hij staat vermeld met zijn film Idioterne (The Idiots) uit
1998. In een korte film, uitgezonden op de Deense tv heeft hij geprotesteerd
door een Deense vlag aan stukken te knippen, wat hem meteen een aanklacht
opleverde van een televisiekijker.
Op de website van de krant Politiken (zie onder links) is een overzicht te vinden van de canons.
Via de website van het Deense ministerie van Cultuur is de kulturkanon down te loaden.
Na
de introductie van een literatuurcanon voor basis- en middelbaar onderwijs
krijgen diverse Deense organisaties de smaak te pakken en gaan aan de slag met
een canon voor hun eigen interessegebied. Zo heeft Arkitektens Forlag (Architectuur
uitgeverij) een architectuurcanon ontwikkeld. Uit een voorstel van vijftig
Deense bouwwerken kon het publiek er twaalf kiezen, wat door een dikke 3000
personen is gedaan. De onderstaande twaalf zijn het geworden.
Dit is de winnaar (klik voor groter beeld)
1.
Marmorkirken, 1874-1894, Ferdinand Meldahl
2. Østerlars Rundkirke, ca. 1200
3. Kronborg, 1410-1626
4. Roskilde Domkirke, 1170-1986
5. Amalienborg med Frederiksstaden, Nicolai Eigtved, 1749-1768
6. Rosenborg, 1606-1634
7. Grundtvigskirken, 1921-1940, P.V. Jensen Klint
8. Trelleborg, ca. 980
9. Louisiana, 1958-1990, Jørgen Bo/Vilhelm Wohlert
10. Aarhus Universitet, 1932-1946, C.F. Møller/Kay Fisker/P. Stegmann
11. Bellevue og Bella Vista, Klampenborg, 1934-1937, Arne Jacobsen
12. Radiohuset, København 1937-1945, Vilhelm Lauritzen
Misschien
een leuke lijst om te hanteren als inspiratie voor uitstapjes naar Deense
architectuur.
Deense literatuur canon voor scholieren
Een door de minister van Onderwijs ingestelde commissie heeft onlangs een voorstel ingediend voor een literatuur canon, waarin staat aangegeven met welke auteurs scholieren tijdens hun schoolloopbaan kennis moeten hebben gemaakt. Niet iedereen was even opgetogen als de minister over het voorstel. De critici meenden dat de lijst met auteurs een open deur was, deze auteurs werden toch al gelezen. Ook het feit dat er maar één vrouw opstaat gaf aanleiding tot kritiek. Een derde kritiekpunt was dat de commissie geen werken van de auteurs heeft aangewezen, immers niet alles wat de geselecteerde auteurs hebben geschreven is even bewonderenswaardig, aldus de critici.
Als u de auteurs uit de onderstaande lijst kent en hebt gelezen, voldoet u aan de Deense literatuur canon.
- Folkeviser (middeleeuwse Deense balladen)
- Ludvig Holberg (1684-1754)
- Adam Oehlenschläger (1779-1850)
- Steen Steensen Blicher (1782-1848)
- N.F.S. Grundvig (1783-1872)
- H.C. Andersen (1805-1875)
- Herman Bang (1857-1912)
- Henrik Pontoppidan (1857-1943)
- Martin Andersen Nexø (1869-1954)
- Johannes V. Jensen (1873-1950)
- Karen Blixen (1885-1962)
- Tom Kristensen (1893-1974)
- Martin A. Hansen (1909-1955)
- Peter Seeberg (1925-1999)
- Klaus Rifbjerg (1931- )
Zie ook Deense literatuurcanon.